ซึมเศร้าหลังคลอด
เชื่อว่าหลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า ‘ซึมเศร้าหลังคลอด’ กันมาบ้าง แต่เอ๊ะ… จริงๆ แล้วภาวะนี้คืออะไรกันนะ สังเกตสัญญาณเตือนยังไง แล้วเราจะช่วยกัน support คุณแม่หลังคลอดยังไงได้บ้าง? …วันนี้น้อง Mind ชวนเพื่อน ๆ มาดูไปด้วยกันน้า
ในช่วงหลังคลอด ร่างกายของคุณแม่จะต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอย่างฉับพลัน ซึ่งค่อนข้างส่งผลต่อสารเคมีในสมอง จึงเป็นช่วงเวลาที่คุณแม่หลาย ๆ คนอาจมีความเปราะบางทางอารมณ์เป็นพิเศษ โดยสามารถแบ่งออกเป็น 2 แบบหลัก ๆ คือ
1. Baby Blues (ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอด)
- ตัวอย่างอาการ: ร้องไห้หรือหงุดหงิดง่ายโดยไม่มีสาเหตุ เหนื่อยล้า นอนไม่หลับแม้จะเพลีย ท่วมท้นแปลก ๆ
- ระยะเวลา: มักเกิดขึ้นในช่วง 2-3 วันแรกหลังคลอด และดีขึ้นได้ภายใน 2 สัปดาห์ โดยไม่ต้องใช้ยา
2. Postpartum Depression – PPD (โรคซึมเศร้าหลังคลอด)
- ตัวอย่างอาการ: รู้สึกดิ่งหรือเศร้าอย่างต่อเนื่อง ไม่ enjoy กับกิจกรรมที่เคยชอบ รู้สึกผิด หรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นแม่ที่ไม่ดีพอ พฤติกรรมการกิน/การนอนเปลี่ยนไป จนเริ่มกระทบกับชีวิตประจำวัน ในบางกรณีอาจพบความเสี่ยงในการทำร้ายหรือจบชีวิตตนเองหรือลูกน้อย ซึ่งควรได้รับคำแนะนำและการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด
- ระยะเวลา: อาจเริ่มเกิดในช่วง 4 สัปดาห์หลังคลอด โดยอาการคงอยู่เกิน 2 สัปดาห์ขึ้นไป
เมื่อซึมเศร้าหลังคลอดเกิดกับคนใกล้ตัว… เราจะ support ยังไงดี?
สิ่งสำคัญอันดับแรกคือ ความเข้าใจและการไม่ตัดสิน หลีกเลี่ยงคำพูดทำร้ายจิตใจ เช่น “แค่นี้ก็ไม่ไหวแล้วหรอ แม่คนอื่นเขายังทำได้เลย” “เห้ย เศร้าทำไม คิดถึงลูกบ้างสิ” หรือแม้กระทั่ง “ดูอย่างฉันสิ ออกไปทำงานนอกบ้านมา เหนื่อยกว่าเธอตั้งเยอะ” เพราะซึมเศร้าหลังคลอดไม่ใช่ ‘ความอ่อนแอ’ หรือ ‘คิดมากไปเอง’ แต่คือ *อาการของโรค* ที่ไม่มีคุณแม่คนไหนอยากเป็นหากเลือกได้
ถัดมาคือการ ลองวางแผนเพื่อเข้าพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ ไม่จำเป็นต้องรอให้มั่นใจว่าอาการคงอยู่เกิน 2 สัปดาห์เสมอไปน้า ทันทีที่เริ่มสังเกตได้ว่ามีอาการต่าง ๆ ข้างต้น สามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อความอุ่นใจได้ทันทีน้า
ควบคู่ไปกับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ คนรอบข้างสามารถ ช่วยกันแบ่งเบาภาระ แบบที่คุณแม่ไม่ต้องร้องขอ เช่น ช่วยดูแลลูกน้อยหรือจัดการงานบ้าน เพื่อให้คุณแม่ได้มีเวลาพักผ่อนและฟื้นฟูร่างกายบ้าง
และไม่ว่าเพื่อน ๆ จะเป็นคุณแม่ที่กำลังเหนื่อยล้า หรือคนรอบข้างที่กำลังแบกรับความเครียด… ไม่จำเป็นต้องเก็บไว้คนเดียวน้า หากวันไหนต้องการพื้นที่ปลอดภัยสำหรับระบายความรู้สึก สามารถโทรมาพูดคุยกับอาสาที่ผ่านการอบรมการปฐมพยาบาลใจใน Sati App ได้เสมอนะ
Download Sati App ได้ที่
Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.finleyagency.sati&pcampaignid=web_share
App Store: https://apps.apple.com/us/app/id1521432838
(หมายเหตุ. พื้นที่ตรงนี้มีไว้สำหรับการสนับสนุนทางใจเบื้องต้น ไม่ใช่การรักษาทางคลินิก เพราะฉะนั้น ชวนเพื่อน ๆ ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญร่วมด้วย เพื่อสุขภาพใจที่ดีของคุณแม่น้า)
